W dniach 26–29 sierpnia 2026 r. w rumuńskiej Suczawie odbywa się 27. edycja Dni Polskich – Zilele Culturii Polone, organizowanych przez Związek Polaków w Rumunii. Ważną częścią wydarzenia jest międzynarodowe sympozjum naukowe „Bliżej siebie. Polska i Rumunia między Wschodem, Zachodem i Orientem”, poświęcone historii stosunków polsko-rumuńskich, dziejom Bukowiny i miejscowej społeczności polskiej, a także zagadnieniom z zakresu kultury i literatury. Od ponad dwóch dekad sympozjum gromadzi naukowców i badaczy zajmujących się dziejami relacji polsko-rumuńskich oraz wspólnym dziedzictwem obu narodów, reprezentujących ośrodki naukowe z Polski, Rumunii i innych krajów europejskich.
W tegorocznym sympozjum Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy reprezentuje troje przedstawicieli:
- dr Aldona Chlewicka-Mączyńska z referatem „Bukowina, miejsce urodzin i początków działalności artystycznej Wojciecha Weissa”. Temat wystąpienia jest pokłosiem działań Biblioteki UKW na rzecz popularyzacji życia i twórczości jednego z najwybitniejszych uczniów Leona Wyczółkowskiego. Wojciech Weiss urodził się w 1875 r. w Leordzie na Bukowinie, miejscowości znajdującej się obecnie w granicach Rumunii. Z Bukowiną związane były pierwsze lata jego życia i najwcześniejsze doświadczenia artystyczne przyszłego wybitnego malarza, grafika i rysownika, który z czasem stał się jednym z najważniejszych przedstawicieli Młodej Polski i polskiego modernizmu. Wystąpienie przybliżyło mniej znany, bukowiński rozdział biografii artysty, którego późniejsza droga twórcza związana była przede wszystkim z Krakowem i tamtejszą Akademią Sztuk Pięknych.
- dr Sławomir Łaniecki – „Ewakuacja polskich lotników przez Rumunię do Francji i Wielkiej Brytanii w latach 1939–1940 – znaczenie strategiczne i organizacyjne”. Wystąpienie przedstawia historię ewakuacji polskich żołnierzy po klęsce wrześniowej 1939 r., ze szczególnym uwzględnieniem Rumunii, która stała się jednym z najważniejszych kierunków ich przedostawania się na Zachód. Szerzej omówiony został wątek personelu lotniczego, który mimo internowania i ograniczeń wynikających z neutralności Rumunii opuszczał jej terytorium, kierując się przez kraje basenu Morza Śródziemnego do odtwarzanego we Francji Wojska Polskiego, a następnie do Wielkiej Brytanii. Ewakuacja tysięcy wyszkolonych lotników i członków personelu naziemnego pozwoliła zachować znaczną część potencjału przedwojennego polskiego lotnictwa i wykorzystać go w dalszej walce u boku aliantów. W referacie znalazł się również wątek lotników związanych przed wojną z Toruniem i Bydgoszczą, którzy po dotarciu na Zachód uczestniczyli w działaniach Polskich Sił Powietrznych.
- dr hab. Zdzisław Gębołyś, prof. UKW – „Wojenne dole i niedole Kazimiery Iłłakowiczówny – poetka w Klużu (1939–1947)”. Wystąpienie poświęcone zostało mniej znanemu, rumuńskiemu okresowi życia jednej z najwybitniejszych polskich poetek XX wieku. Kazimiera Iłłakowiczówna, przed wojną związana m.in. z Ministerstwem Spraw Zagranicznych, a wcześniej pełniąca funkcję osobistej sekretarki Józefa Piłsudskiego w Ministerstwie Spraw Wojskowych, po wybuchu II wojny światowej opuściła Polskę i znalazła się w Rumunii. Lata 1939–1947 spędziła przede wszystkim w Klużu (Cluj), gdzie mimo trudnych warunków wojennych i materialnych kontynuowała działalność literacką i translatorską oraz zajmowała się nauczaniem języków. Osiem lat spędzonych w Rumunii stanowi interesujący, a zarazem stosunkowo słabo obecny w powszechnej świadomości rozdział biografii Iłłakowiczówny oraz historii polsko-rumuńskich związków kulturalnych.
Dni Polskie w Suczawie są ważnym miejscem spotkań naukowców z Polski, Rumunii i Mołdawii, służącym wymianie doświadczeń, prezentacji wyników badań oraz dyskusji nad wspólnym dziedzictwem historycznym i kulturowym. Obecność trojga przedstawicieli Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy wpisuje się w rozwijany od lat polsko-rumuński dialog naukowy i kulturalny, a zarazem zaznacza w nim obecność bydgoskiego środowiska akademickiego.
